Ustawa o dostępności produktów i usług (EAA): kogo dotyczy

Jeżeli Państwa firma prowadzi sklep internetowy, oferuje bankowość detaliczną lub usługi telekomunikacyjne, sprzedaje bilety na przewozy pasażerskie albo e-booki, warto już teraz ustalić, czy ustawa ją obejmuje. Poniżej wyjaśniamy, kogo dotyczy przepis, jakie obowiązki wynikają z art. 32, jakie grożą kary i jak krok po kroku przygotować firmę. Krótkie zestawienie wymagań dla Polski znajdą Państwo na stronie o zgodności z przepisami w Polsce.

Czym jest ustawa i czym różni się od ustawy o podmiotach publicznych

Ustawa wdraża dyrektywę (UE) 2019/882, znaną jako European Accessibility Act. Określa wymagania dla wskazanych w niej produktów i usług oferowanych konsumentom. Nadzór sprawuje Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), a kontrolę prowadzą organy nadzoru rynku. Ustawa zawiera wymagania funkcjonalne oraz obowiązki przedsiębiorców, a nie gotowy katalog kryteriów technicznych.

Nie należy jej mylić z ustawą z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Tamta dotyczy urzędów, szkół i innych podmiotów publicznych. Nowa ustawa obejmuje natomiast firmy, ale wyłącznie w zakresie produktów i usług wskazanych w art. 3 i wyłącznie wobec konsumentów.

Kogo dotyczy: zakres produktów, usług i konsumentów

Ustawa obejmuje produkty z art. 3 ust. 1 oraz usługi z art. 3 ust. 2. Obowiązki dotyczą wyłącznie oferty dla konsumentów, czyli osób fizycznych kupujących w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą, zawodową lub handlową (art. 5 pkt 14). Oferta skierowana wyłącznie do firm (B2B) pozostaje poza zakresem.

Objęte produkty:

• komputery ogólnego przeznaczenia dla konsumentów i ich systemy operacyjne,
• terminale płatnicze w punktach sprzedaży oraz urządzenia samoobsługowe, na przykład bankomaty i automaty biletowe,
• sprzęt końcowy z funkcjami interaktywnymi, używany do usług telekomunikacyjnych i dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
• czytniki e-booków.

Objęte usługi:

• usługi telekomunikacyjne,
• dostęp do audiowizualnych usług medialnych, na przykład platform VOD,
• usługi związane z przewozami pasażerskimi autobusowymi, wodnymi, lotniczymi i kolejowymi, takie jak strony, aplikacje, e-bilety i informacja o podróży w czasie rzeczywistym,
• bankowość detaliczna,
• dystrybucja e-booków,
• handel elektroniczny.

Czy moja firma podlega?

Mikroprzedsiębiorca. Wyłączenie z art. 4 pkt 1 dotyczy usług świadczonych przez mikroprzedsiębiorców. Ustawa nie definiuje tego pojęcia sama. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo przedsiębiorców mikroprzedsiębiorca to firma, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniała średniorocznie mniej niż 10 osób oraz miała roczny obrót netto albo sumę bilansową nieprzekraczającą równowartości 2 mln EUR. Oba warunki muszą być spełnione jednocześnie, dlatego firma z 12 pracownikami nie korzysta z wyłączenia, nawet przy niewielkim obrocie. Wyłączenie nie obejmuje produktów, które firma sprzedaje.

Co musi zapewnić usługodawca

Usługodawca objęty ustawą, w tym prowadzący sklep internetowy, musi między innymi:

• zapewnić, aby usługa spełniała wymagania dostępności z art. 12–19; w handlu elektronicznym funkcje identyfikacji, bezpieczeństwa, płatności i podpisu elektronicznego mają być postrzegalne, obsługiwalne, zrozumiałe i solidne (art. 18),
• przeprowadzić ocenę zgodności usługi z wymaganiami (art. 32 ust. 1),
• w regulaminie lub równoważnym dokumencie, w formie dostępnej dla osób ze szczególnymi potrzebami, podać informacje o usłudze, sposobie jej używania oraz o tym, jak spełnia wymagania dostępności (art. 32 ust. 2 pkt 1),
• przechowywać te informacje tak długo, jak usługa jest oferowana (art. 32 ust. 2 pkt 3),
• podjąć działania naprawcze, jeśli usługa nie jest zgodna (art. 32 ust. 2 pkt 5),
• bez zbędnej zwłoki zawiadomić organ nadzoru rynku o niezgodności, z podaniem szczegółów i działań naprawczych (art. 32 ust. 2 pkt 6),
• na żądanie przekazać dowody zgodności (art. 32 ust. 2 pkt 7).

Obowiązki dotyczą całej usługi, a nie tylko strony głównej. W praktyce warto objąć nimi rejestrację, logowanie, koszyk, formularze, płatności i potwierdzenie zamówienia. Art. 12 ust. 2 wymaga też, aby informacje o usłudze były dostępne przez więcej niż jeden kanał zmysłowy.

Normy techniczne: co ustawa mówi o WCAG

Ustawa nie wymienia WCAG ani EN 301 549 wprost. Odwołuje się do norm zharmonizowanych. Zgodność z odpowiednimi częściami takiej normy daje domniemanie zgodności z wymaganiami w tym zakresie (art. 20 ust. 1).

W praktyce dla treści internetowych punktem odniesienia jest norma EN 301 549. W wersji 3.2.1 jej rozdział dotyczący treści internetowych obejmuje kryteria WCAG 2.1 na poziomie AA. Która wersja normy jest powoływana w Dzienniku Urzędowym UE dla EAA, warto sprawdzić przed wdrożeniem, ponieważ trwają prace nad nowszą wersją. W dokumentacji wygodnie jest odnosić się do WCAG 2.1 AA jako miary, pamiętając, że to wniosek wynikający z normy, a nie brzmienie ustawy.

Żadne narzędzie nie wykryje wszystkich barier. Automatyczne skanery wychwytują część problemów, na przykład brakujące alt-teksty lub zbyt niski kontrast, ale nie ocenią, czy formularz ma sens dla osoby korzystającej z czytnika ekranu. Potrzebne są testy klawiaturą, czytnikiem ekranu i ocena manualna.

Kary i nadzór: co grozi

Organem nadzorującym jest Prezes Zarządu PFRON, a kary nakłada się w drodze decyzji Prezesa PFRON albo właściwego organu nadzoru rynku. Który organ sektorowy kontroluje konkretny rodzaj usług, np. bankowość czy telekomunikację, warto sprawdzić dla własnej działalności. Przed wydaniem decyzji organ może wezwać usługodawcę do działań naprawczych w terminie nie dłuższym niż 120 dni, a także zakazać oferowania usługi na okres nie dłuższy niż 180 dni (art. 62 ust. 1).

Za naruszenia, takie jak brak zapewnienia zgodności usługi, brak oceny zgodności, brak informacji w regulaminie czy brak zawiadomienia organu, grozi kara pieniężna (art. 73). Jej górna granica to dziesięciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedni, ale nie więcej niż 10% obrotu za poprzedni rok obrotowy. Obowiązuje niższa z tych kwot. Przy przeciętnym wynagrodzeniu za 2025 r. wynoszącym 8 903,56 zł (komunikat GUS z 9 lutego 2026 r.) pierwszy próg to około 89 035,60 zł. Wysokość kary zależy m.in. od zakresu i wagi naruszenia, liczby niedostępnych usług oraz liczby osób, na które naruszenie wpływa (art. 73 ust. 4).

Przykład hipotetyczny: firma niekorzystająca z wyłączenia, z rocznym obrotem 300 000 zł. Dziesięć procent obrotu to 30 000 zł, czyli mniej niż próg około 89 tys. zł. W tym przypadku obowiązującą granicą byłaby właśnie kwota 30 000 zł.

Konsument może zgłosić problem bezpośrednio firmie. Firma ma 30 dni na odpowiedź, a w szczególnie skomplikowanych sprawach może wydłużyć termin do 60 dni, informując o tym klienta. Jeśli odpowiedzi nie ma w terminie, zgłoszenie uznaje się za uwzględnione, a żądanie trzeba spełnić w ciągu 6 miesięcy (art. 37). Każdy może też zawiadomić PFRON, który ma 30 dni na rozpatrzenie sprawy albo przekazanie jej właściwemu organowi (art. 67–68).

Publicznie dostępnych statystyk kontroli i kar na podstawie tej ustawy nie znaleźliśmy, dlatego nie podajemy liczb dotyczących praktyki nadzoru.

Plan działania krok po kroku

Poniższa lista zakłada, że firma ma już ofertę dla konsumentów w Polsce. Kolejność ma znaczenie: najpierw zakres, potem przegląd serwisu, potem dokumentacja.

• Zestawić produkty i usługi oferowane konsumentom w Polsce i przypisać każdą pozycję do art. 3 ust. 1 lub 2 albo stwierdzić, że jej nie dotyczy.
• Ustalić status mikroprzedsiębiorcy dla usług: liczba pracowników, obrót i suma bilansowa z ostatnich dwóch lat obrotowych.
• Przejrzeć kluczowe ścieżki: stronę główną, wyszukiwarkę, koszyk, logowanie, płatność i potwierdzenie zamówienia. Najpierw uruchomić automatyczny skan, a potem wykonać testy klawiaturą i czytnikiem ekranu.
• Naprawić błędy w kodzie i treści, zanim zostaną dodane jakiekolwiek nakładki. Autofix (wersja beta) przygotowuje poprawki wykrytych problemów, które można przejrzeć i włączyć.
• Udokumentować ocenę zgodności: zakres, datę, metodę, wyniki i wykonane poprawki (art. 32 ust. 1). Wynik audytu może być częścią tej dokumentacji, ale sam nie jest oceną zgodności.
• Zaktualizować regulamin lub równoważny dokument o informacjach z art. 32 ust. 2 pkt 1 i opublikować go w formie dostępnej.
• Uruchomić kanał zgłoszeń i procedurę reklamacji: przyjmowanie zgłoszeń, odpowiedź w ciągu 30 dni i prowadzenie rejestru spraw.
• Określić wewnętrzny proces działań naprawczych i zawiadamiania organu: kto podejmuje decyzję i w jakim terminie.
• Sprawdzić umowy zawarte przed 28 czerwca 2025 r.: mogą obowiązywać bez zmian, ale najpóźniej do 28 czerwca 2030 r. (art. 85).
• Wracać do dokumentacji przy każdej istotnej zmianie serwisu, aplikacji lub funkcji.